कोही पनि विद्यार्थी फेल नहुने सिस्टम नौलो होइन ।

-विवश बौलाहा

कक्षामा फेल नगराईने प्रणालि नेपालको सन्दर्भमा नौलो होइन ।
सरकारी विद्यालयमा कक्षा १,२ र ३मा विद्यार्थीलाई फेल नगराउनु भनेर
निर्देशन नै दिइएको हुन्छ । त्यसरी पास गराइएका विद्यार्थीले ५ कक्षा
सम्म पनि आफ्नो नाम लेख्न समेत जानेका हुँदैनन् । कपि काट्ने
जिम्मा त्यहि स्कूलको शिक्षकले पाउँछन् । अनि माथिल्लो कक्षामा समेत पास
गराईन्छ सवैलाई । फेल गरायो भने यिनीहरू बरालिएर विद्यालयको वातावरण
विगार्छन् मात्रै, पास गराएर छिटो छिटो खेदाउन पाए ढुक्क हुन्छ भन्ने
मानसिकता हुन्छ शिक्षकहरूमा ।

निजि विद्यालयमा पनि यो प्रावधान अघोषित रूपमा छ । परीक्षा हुने
बेलामा रिभिजन गरायो । परिक्षामा आउने आउने प्रश्नहरू लेखायो ।
विद्यार्थीहरूले त्यही रिभिजन मात्रै पढे भने प्रथम श्रेणी आउँछ ।
त्यत्रो पैसा खर्च गरेर पढाउदा पनि कसरी मेरो छोरो फेल भयो ? भन्ने
प्रश्न पनि सोध्न परेन अभिभावकले । अनि यसरी माथी पठाइएका विद्यार्थीलाई
एस. एल. सी.मा रोक्नु किन । अहिले आएको ग्रेडिङ सिस्टमले सकारात्मक/
नकारात्मक प्रभाव केही पार्दैन ।
डिस्टिङसन ल्याउनेले समेत फेल गर्छन् प्लस टु मा । E grade पाउनेले कलेज
पढ्न पाउदैमा ठूलै चमत्कार हुन्छ भनेर नसोचे पनि हुन्छ ।उनीहरूलाई फेल
बनाउदैमा प्रगति गर्छन् भन्नू झनै मुर्खता हो ।

फेरि slc मा कोही फेल नहुने होइन, फेल भए पनि माथि पढ्न पाउने सिस्टम हो यो ।

किताब नै ओछ्याउन दिए पनि पास गर्न नसक्ने विद्यार्थीको सङ्ख्या ३० % जति
छ होला । आधार नै कमजोर छ । पाठ्यक्रम रद्दी छ । पढाउने शैली कबाडी छ ।

यो फेल नहुने सिस्टम हटाउ भनेर भोली आन्दोलन पनि हुन सक्छ । तर पाठ्यक्रम
सुधार, शैक्षिक पद्धतिलाई व्यावहारिक बनाउ भनेर कहिल्यै आन्दोलन भएन, र
हुँदैन पनि ।